Erbaa Gezilecek Yerler 2026

Tokat'ın kuzeyinde, Kelkit Irmağı ile Yeşilırmak'ın buluştuğu verimli ovada kurulmuş Erbaa, Anadolu'nun en eski yerleşimlerinden birine ev sahipliği yapan, bağları ve bahçeleriyle ünlü bir ilçedir. Tunç Çağı'ndan kalma hazineleriyle dünya müzelerini süsleyen Horoztepe, kayalar üzerindeki antik kaleleri, ahşap işçiliğinin şaheseri sayılan tarihi camisi ve coğrafi işaretli bağ yaprağıyla Erbaa, keşfedilmeyi bekleyen bir Anadolu hazinesidir.

Erbaa'yı gezmek, binlerce yıllık bir tarih yolculuğuna çıkmak demektir. Pontus krallarının kurdurduğu kalelerden Osmanlı hamamlarına, depremlerin ardından yeniden kurulan şehrin hikâyesinden her yaz düzenlenen yaprak festivaline kadar ilçe, misafirlerine zengin ve özgün bir deneyim sunar.

Bu rehberde Erbaa gezilecek yerler listesini tarihi yapılardan doğa alanlarına, yöresel lezzetlerden otobüsle ulaşım bilgilerine kadar ayrıntılı biçimde bulacaksınız. Gezinizi kolaylaştıracak pratik ipuçları ve sık sorulan soruların yanıtları da yazının sonunda yer alıyor. Erbaa'nın tarihi zenginliklerinin önemli bir kısmı köylerde yer aldığı için, rotanızı planlarken işinize yarayacak ulaşım bilgilerine de ayrıntılı biçimde yer verdik.

Erbaa'yı Anlamak: Tarihin Kısa Özeti

Erbaa, Kelkit ve Tozanlı çaylarının birleştiği yerde, Yeşilırmak boyunda yaklaşık 240 metre rakımda kurulmuştur. Bu bereketli coğrafya, binlerce yıldır insanları kendine çekmiştir. Erbaa Belediyesi kaynaklarına göre bölgede sırasıyla Hitit, Frig, Pers, Pontus, Roma, Bizans, Danişmendli, Anadolu Selçuklu, İlhanlı ve Osmanlı hâkimiyetleri görülmüştür.

Erbaa'nın antik dönemdeki en önemli yerleşimlerinden biri, Kelkit ile Tozanlı'nın birleştiği noktada kurulan Eupatoria'ydı. Pontus Kralı VI. Mithridates'in burada bir kale ve şehir kurdurduğu bilinir. Osmanlı döneminde "Kaza-i Erbaa" adıyla anılan yerleşim, 1872'de Amasya Sancağı'na bağlı bir kaza oldu ve 1892'de Tokat'a bağlandı.

Erbaa'nın yakın tarihindeki en acı sayfa, 1939, 1942 ve 1943 yıllarında yaşanan depremlerdir. Bu depremler eski şehri neredeyse tamamen yıktı. 1946'da yeni Hükümet Konağı'nın eski yerleşimin güneyine inşa edilmesiyle şehir bu yöne doğru yeniden kurulmaya başladı. Bugün yaklaşık 100 bin nüfusuyla Erbaa, Tokat'ın en kalabalık ilçelerinden biridir.

Tarihi Yapılar ve Kültürel Mekanlar

Horoztepe Höyüğü

Erbaa'yı dünya arkeolojisinde tanınır kılan yer, şehrin doğusundaki Horoztepe Höyüğü'dür. Yaklaşık 83 bin metrekarelik bir alana yayılan höyükte, Ekim 1956'da Prof. Tahsin Özgüç ve Mahmut Akok tarafından sistemli kazılar başlatıldı. Kazılarda Eski Tunç Çağı'na, yani yaklaşık MÖ 2300'lere tarihlenen olağanüstü eserler gün yüzüne çıkarıldı.

Horoztepe buluntuları arasında gagalı kaplar, metal kaplar, aynalar ve Anadolu'nun en eski heykellerinden biri olarak kabul edilen "Emziren Ana Tanrıça" heykelciği yer alır. Erbaa Belediyesi kaynaklarına göre Horoztepe, bu alanda Alacahöyük ve Mahmatlar'dan sonra Anadolu'nun üçüncü büyük merkezi sayılır. Buluntuların önemli bir kısmı bugün Ankara'daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi başta olmak üzere Amasya ve Tokat müzelerinde, bir kısmı ise yurt dışındaki müzelerde sergilenmektedir. Höyükte uzun bir aranın ardından yeniden kazı çalışmaları başlatılmıştır.

Eski Erbaa'nın İzleri

Bugünkü Erbaa'yı gezerken, şehrin aslında bir zamanlar biraz daha kuzeyde, farklı bir konumda yer aldığını bilmek ilginçtir. 1939, 1942 ve 1943 depremleri eski yerleşimi neredeyse tamamen yıkınca, yeni Hükümet Konağı 1946'da eski şehrin güneyine inşa edildi ve Erbaa bu yeni merkezin çevresinde yeniden büyüdü. Erek Hamamı gibi eski şehirden kalan yapılar, depremlerden önceki Erbaa'nın sessiz tanıklarıdır. Kent müzesini ziyaret ettikten sonra bu kalıntıları görmek, ilçenin yıkımdan yeniden doğuşa uzanan hikâyesini daha iyi anlamanızı sağlar.

Erbaa Kent Müzesi

1946 yılında inşa edilen tarihi Hükümet Konağı'nda hizmet veren Erbaa Kent Müzesi, ilçenin yakın geçmişini anlatan anlamlı bir mekândır. Müzede eski Erbaa'ya ait fotoğraflar sergilenir ve semercilik, arabacılık, kunduracılık gibi kaybolmaya yüz tutmuş meslekler canlandırmalarla ziyaretçilere tanıtılır. Depremlerin ardından yeniden kurulan şehrin hikâyesini anlamak için gezinizin ilk durağı olabilir.

Silahtar Ömer Paşa Camii

Erbaa'ya bağlı Akça köyündeki Silahtar Ömer Paşa Camii, Anadolu'daki ahşap camilerin sağlam kalabilmiş en güzel örneklerinden biri olarak kabul edilir. 17. yüzyılın sonlarına tarihlendiği düşünülen cami, ahşap işçiliğinin inceliğini ve dönemin sanat anlayışını yansıtan süslemeleriyle ziyaretçilerini büyüler. Anadolu'nun ahşap mimari mirasına ilgi duyanlar için mutlaka görülmesi gereken bir yapıdır.

Kevgir Kalesi

Karakuş Deresi'nin yanındaki kayalıkların üzerinde yükselen Kevgir Kalesi, Pontus Kralı VI. Mithridates'e atfedilen etkileyici bir yapıdır. Kaleyi özel kılan, kayaya oyulmuş yüzlerce basamaklı yeraltı geçitleridir. Bu geçitlerin kuşatma dönemlerinde su kaynaklarına güvenle ulaşmak amacıyla yapıldığı düşünülür.

Simeri Kalesi

Erbaa Ovası'na hâkim bir noktada yer alan Simeri Kalesi, mağaraları ve aşağıya doğru inen kaya merdivenleriyle dikkat çeker. Kaleden ovaya uzanan manzara, Kelkit vadisinin bereketli topraklarını kuşbakışı görmek için ideal bir seyir noktası sunar.

Boğazkesen Kalesi ve Eupatoria

Kelkit ile Tozanlı'nın birleştiği Kale Boğazı'nda yer alan Boğazkesen Kalesi ve köprüsü, bölgenin stratejik geçit noktalarından birini koruyordu. Pontus döneminde kurulan Eupatoria kentinin kalıntıları da bu çevrededir. İki ırmağın buluştuğu bu dramatik coğrafyada tarihin izlerini sürmek, Erbaa gezisinin en etkileyici anlarından biridir.

Erek Hamamı

Eski Erbaa'dan günümüze ulaşan yapılardan biri olan Erek Hamamı, Osmanlı dönemi hamam mimarisinin ilçedeki önemli bir örneğidir. Depremlerde büyük ölçüde yıkılan eski şehirden kalan bu yapı, Erbaa'nın kayıp geçmişine dair değerli bir tanıklık sunar.

Yer Köprü ve Emeria Kaya Mezarı

Erbaa çevresinde, taşında haç işareti bulunan tek kemerli bir Bizans köprüsü olan Yer Köprü ile Bağpınar köyü yakınlarındaki Emeria kaya mezarı gibi ilgi çekici tarihi izler de bulunur. Emeria kaya mezarı, Amasya'daki ünlü kral kaya mezarlarına benzeyen yapısıyla bölgenin Pontus dönemi mirasını yansıtır.

Doğa Alanları

Kelkit Irmağı ve Yeşilırmak Vadisi

Erbaa'nın doğal güzelliğinin kaynağı, Kelkit Irmağı ile Yeşilırmak'ın oluşturduğu verimli vadidir. Irmak kıyıları boyunca uzanan bahçeler, bağlar ve meyve ağaçları, ilçeye yeşil ve bereketli bir görünüm kazandırır. İlkbaharda çiçek açan meyve bahçeleri ve yaz aylarında olgunlaşan ürünler, vadiyi gezmek için ayrı bir sebep oluşturur.

Narince Bağları

Erbaa'nın kırsal kimliğinin en önemli parçalarından biri, meşhur Narince bağlarıdır. Bu bağlardan toplanan yapraklar, coğrafi işaret tescilli Erbaa Narince bağ yaprağı olarak Türkiye'nin dört bir yanına ve pek çok ülkeye gönderilir. İlkbahar ve yaz başında yaprak toplama mevsiminde bağları gezmek, Erbaa'nın geleneksel yaşamını yakından görmek için güzel bir fırsattır.

Erbaa'dan Yakın Çevre Gezileri

Erbaa'nın konumu, Tokat ve çevresinin tarihi zenginliklerine kolayca ulaşmayı sağlar. Yaklaşık 43 km uzaklıktaki Niksar, Danişmendlilerin başkenti olarak bilinir ve tarihi kalesi ile Danişmendli yapılarıyla ayrı bir gün ayırmayı hak eder. Tokat il merkezi ise tarihi Taşhanı, müzeleri ve meşhur Tokat kebabıyla gezinin devamı için ideal bir duraktır.

Tokat'ın diğer güzelliklerini keşfetmek için Tokat Gezilecek Yerler, Amasya yönüne devam edecekseniz Amasya'nın Tarihi ve Kültürel Mirası yazılarımıza göz atabilirsiniz.

Yöresel Lezzetler

Erbaa mutfağının yıldızı, menşe adıyla coğrafi işaret tescilli Erbaa Narince bağ yaprağıdır. İnce ve lezzetli yapısıyla yaprak sarması için ideal kabul edilen bu yaprak, 15'ten fazla ülkeye ihraç edilmektedir. Erbaa'ya gelip Narince yaprağıyla hazırlanmış bir sarma tatmadan dönmek, gezinin en büyük eksiği olur.

İlçenin bir diğer tescilli lezzeti, coğrafi işaret alan Erbaa katmeridir. Gaziantep'in bilinen katmerinden farklı, Erbaa'ya özgü bir lezzet olan bu hamur işi, yöresel kahvaltıların ve çay saatlerinin vazgeçilmezidir. Bereketli ovada yetişen elma, ceviz ve üzüm gibi ürünler ile yöre arıcılarının ürettiği bal da Erbaa'dan dönerken yanınıza alabileceğiniz lezzetler arasındadır.

Erbaa'ya Nasıl Gidilir

Otobüsle: Erbaa'ya İstanbul, Ankara ve Samsun başta olmak üzere pek çok şehirden otobüsle ulaşılabilir. İlçe otogarından Tokat merkeze, Niksar'a ve Amasya'ya düzenli seferler bulunur.

Yaklaşık mesafeler şöyledir: Erbaa–Tokat merkez arası yaklaşık 85 km, Niksar'a ise 43 km'dir. Amasya'ya yaklaşık 90–100 km, Samsun'a yaklaşık 130–150 km uzaklıktadır. Ankara'dan Erbaa'ya otobüs yolculuğu 6–7 saat, İstanbul'dan ise 11–12 saat civarında sürer.

Bölgedeki seferleri karşılaştırmak için İstanbul - Tokat Otobüs Bileti, Ankara - Tokat Otobüs Bileti, İzmir - Tokat Otobüs Bileti, Samsun - Tokat Otobüs Bileti ve Amasya - Tokat Otobüs Bileti sayfalarından online sorgulama yapabilirsiniz.

Uçakla: Erbaa'ya en yakın havalimanları, 25 Mart 2022'de açılan yeni Tokat Havalimanı ile Amasya Merzifon Havalimanı ve Samsun Çarşamba Havalimanı'dır. Havalimanına indikten sonra kara yoluyla Erbaa'ya devam edebilirsiniz.

Araçla: Tokat yönünden gelenler Niksar üzerinden, Amasya ve Samsun yönünden gelenler ise Taşova üzerinden Erbaa'ya ulaşabilir.

İlçe İçi Ulaşım

Erbaa merkezi ve Kent Müzesi çevresi yürüyerek gezilebilir. Ancak Horoztepe dışındaki tarihi kalelerin, Akça köyündeki caminin ve Kale Boğazı'nın büyük bölümü şehir merkezinin dışında, köylerde ve kırsal alanlarda yer alır.

Bu noktaları gezmek için özel araç kullanmak en pratik seçenektir. Köylere giden toplu taşıma seferleri sınırlı olabileceğinden, araç kiralamak ya da yerel taksilerle anlaşmak zaman kazandırır.

Erbaa'yı Ziyaret İçin En İyi Dönem

Erbaa, kara iklimi ile ılıman deniz iklimi arasında bir geçiş iklimine sahiptir. Kışlar ılık ve yağışlı geçerken yaz aylarında sıcaklık oldukça yükselebilir.

İlkbahar (Nisan - Haziran): Erbaa'yı ziyaret etmek için en ideal dönemdir. Meyve bahçeleri çiçek açar, bağlarda yaprak toplama mevsimi başlar. Hava tarihi kaleleri ve vadiyi gezmek için oldukça uygundur.

Yaz (Temmuz - Ağustos): Temmuz ve ağustosta sıcaklıklar 35 derecenin üzerine çıkabilir. Her yıl temmuz sonunda düzenlenen Uluslararası Geleneksel ve Kültürel Erbaa Yaprak Festivali ise bu dönemin en renkli etkinliğidir.

Sonbahar (Eylül - Ekim): Serin hava ve hasat mevsimiyle Erbaa'yı gezmek için yılın en keyifli dönemlerinden biridir.

Kış (Kasım - Mart): Ilık ve yağışlı kış günlerinde de ilçe merkezi ve müze ziyaret edilebilir; kırsal alanlara ulaşım hava koşullarına bağlı olarak zorlaşabilir.

Pratik Gezi Programı Önerileri

1 Günlük Erbaa Gezisi

Güne Erbaa Kent Müzesi ile başlayarak ilçenin yakın tarihini tanıyın. Ardından Horoztepe Höyüğü'nün bulunduğu alana gidin. Öğle yemeğinde Narince yaprağıyla hazırlanmış bir sarma tadın. Öğleden sonra Akça köyündeki Silahtar Ömer Paşa Camii'ni ziyaret edin ve günü Kale Boğazı'nda iki ırmağın buluştuğu noktayı izleyerek tamamlayın.

2 Günlük Erbaa Gezisi

İlk günü yukarıdaki programa ayırın. İkinci gün Kevgir ve Simeri kalelerini gezin, ardından Niksar'a geçerek Danişmendli mirasını keşfedin. Zamanınız varsa Tokat il merkezine de uğrayabilirsiniz.

Erbaa Hakkında İlginç Bilgiler

Erbaa'yı gezmeden önce bilmeniz gereken birkaç ilginç bilgi:

• Horoztepe'de bulunan "Emziren Ana Tanrıça" heykelciği, Anadolu'nun en eski heykellerinden biri olarak kabul edilir.
• Horoztepe'deki sistemli kazılar, Ekim 1956'da Prof. Tahsin Özgüç ve Mahmut Akok tarafından başlatılmıştır.
• 1939, 1942 ve 1943 depremlerinin ardından Erbaa, eski yerleşimin güneyinde yeniden kurulmuştur.
• Erbaa Narince bağ yaprağı menşe adıyla coğrafi işaret tescillidir ve 15'ten fazla ülkeye ihraç edilir.
• Kevgir Kalesi'nde kayaya oyulmuş yüzlerce basamaklı yeraltı geçitleri bulunur.
• Kelkit ile Tozanlı'nın birleştiği noktada, Pontus Kralı VI. Mithridates'in kurdurduğu Eupatoria kentinin kalıntıları yer alır.

Erbaa Gezisi İçin Pratik İpuçları

Araç kiralamayı düşünün: Erbaa'nın tarihi zenginliklerinin büyük bölümü köylerde ve kırsal alanlarda yer alır. Birden fazla kaleyi ve tarihi camiyi aynı gün gezmek istiyorsanız özel araç büyük kolaylık sağlar.

Kaleler için rahat ayakkabı giyin: Kevgir ve Simeri gibi kaleler kayalık alanlarda yer alır ve kaya merdivenleri kaygan olabilir. Sağlam ve kaymayan ayakkabılar tercih edin.

Yaz sıcağından korunun: Temmuz ve ağustosta sıcaklık oldukça yükselebilir. Açık alan gezilerinizi sabah erken saatlere planlayın, bol su tüketin.

Yaprağı mevsiminde alın: Narince yaprağını en taze haliyle almak istiyorsanız ilkbahar ve yaz başındaki toplama mevsimini tercih edin. Salamura yaprak ise yıl boyunca bulunabilir.

Horoztepe eserlerini müzelerde görün: Horoztepe buluntuları Erbaa'da sergilenmediği için, bu hazineleri görmek isterseniz Tokat, Amasya ya da Ankara'daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ni ziyaret edin.

Festival dönemini değerlendirin: Temmuz sonundaki yaprak festivaline denk gelirseniz, yöresel lezzetleri, halk oyunlarını ve konserleri bir arada deneyimleyebilirsiniz. Bu dönemde konaklama talebi artabileceği için yer ayırtmayı erken yapmanız önerilir.

Sık Sorulan Sorular

Erbaa nerede, hangi ile bağlı?

Erbaa, Tokat iline bağlı bir ilçedir ve Kelkit Irmağı ile Yeşilırmak'ın buluştuğu verimli bir ovada yer alır. Tokat il merkezine yaklaşık 85 km uzaklıktadır.

Horoztepe eserleri nerede sergileniyor?

Horoztepe'de bulunan eserlerin önemli bir kısmı Ankara'daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi başta olmak üzere Amasya ve Tokat müzelerinde, bir kısmı ise yurt dışındaki müzelerde sergilenmektedir.

Erbaa'nın meşhur ürünü nedir?

Erbaa'nın en meşhur ürünü, menşe adıyla coğrafi işaret tescilli Erbaa Narince bağ yaprağıdır. Coğrafi işaret alan Erbaa katmeri de ilçenin tescilli lezzetleri arasındadır.

Erbaa Yaprak Festivali ne zaman yapılıyor?

Uluslararası Geleneksel ve Kültürel Erbaa Yaprak Festivali her yıl genellikle temmuz ayının sonunda düzenlenir. Güncel tarih ve program Erbaa Belediyesi tarafından duyurulur.

Erbaa'ya en yakın havalimanı hangisi?

Erbaa'ya en yakın havalimanları 2022'de açılan Tokat Havalimanı, Amasya Merzifon Havalimanı ve Samsun Çarşamba Havalimanı'dır.

Kaz Gölü Erbaa'da mı?

Hayır. Kaz Gölü, Tokat'ın Turhal ve Pazar ilçeleri arasında yer alır. Erbaa'dan Tokat merkeze yapılacak bir gezi sırasında ziyaret edilebilir.

Sonuç

Erbaa, Tunç Çağı'ndan kalma hazineleriyle dünya müzelerini süsleyen Horoztepe'si, Pontus krallarının kayalar üzerine kurdurduğu kaleleri, ahşap işçiliğinin şaheseri sayılan tarihi camisi ve coğrafi işaretli bağ yaprağıyla Anadolu'nun en zengin ama en az bilinen ilçelerinden biridir. Depremlerin ardından yeniden kurulan şehrin hikâyesi ise ilçeye ayrı bir anlam katar.

Erbaa, büyük turistik merkezlerin kalabalığından uzak, kendi ritminde yaşayan bir Anadolu ilçesidir. Burada tarihi yerler kalabalık turlarla değil, yerel halkın sıcak misafirperverliği ve sakin köy yollarıyla keşfedilir. Bu da Erbaa gezisini sıradan bir geziden çok daha kişisel ve özgün bir deneyime dönüştürür.

Kelkit vadisinin bereketli topraklarında, tarih ile doğayı aynı rotada buluşturmak isteyenler için Erbaa ideal bir duraktır. Otobüs biletinizi alın ve Erbaa'nın binlerce yıllık hikâyesini kendi gözlerinizle keşfedin.