Çarşamba Gezilecek Yerler 2026

Yeşilırmak'ın Karadeniz'e kavuşmadan önce ikiye böldüğü bereketli bir ovanın ortasında kurulmuş Çarşamba, Samsun'un en kalabalık ve en köklü ilçelerinden biridir. Adını yüzyıllar önce burada kurulan bir panayırdan alan ilçe; sekiz asırlık ahşap camisi, ırmağın iki yakasını birleştiren tarihi köprüsü, ormanların arasına saklanmış şelaleleri ve coğrafi işaretli lezzetleriyle Karadeniz'in en özgün duraklarından birini oluşturur.

Çarşamba'yı ziyaret etmek, Karadeniz'in ova yüzünü tanımak demektir. Burada dik yamaçlar yerine göz alabildiğine uzanan tarlalar, ırmak kıyısında akşam yürüyüşleri ve delta sazlıklarında kuş sesleri sizi karşılar. Samsun'un havalimanına ev sahipliği yapan ilçe, ulaşım kolaylığıyla da bölge gezileri için pratik bir başlangıç noktasıdır.

Bu rehberde Çarşamba gezilecek yerler listesini tarihi yapılardan doğa alanlarına, yöresel lezzetlerden otobüsle ulaşım bilgilerine kadar ayrıntılı biçimde bulacaksınız. Gezinizi kolaylaştıracak pratik ipuçları ve sık sorulan soruların yanıtları da yazının sonunda yer alıyor. Göğceli Camii'nden deltaya kadar ilçenin farklı yüzlerini tek bir rotada buluşturmanız için ihtiyacınız olan bilgileri bir araya getirdik.

Çarşamba'yı Anlamak: Tarihin Kısa Özeti

Çarşamba'nın adı, pek çok ziyaretçinin ilk sorduğu sorudur. Çarşamba Kaymakamlığı kaynaklarına göre 1370 yılında bugünkü ilçenin yakınlarında büyük bir panayır kurulmuş ve bu panayır çarşamba günü toplandığı için "Çarşamba Panayırı" olarak anılmaya başlamıştır. Zamanla bu ad, panayırın çevresinde gelişen yerleşimin de adı oldu.

Bölge, antik çağda Samsun'un antik adıyla bilinen Amisos kentinin geniş etki alanı içinde yer alıyordu. 1071 Malazgirt Savaşı'nın ardından Danişmendliler bölgeye hâkim oldu. Daha sonra Canik bölgesinde kurulan beyliklerin yönetimine giren Çarşamba, 14. yüzyılın sonlarında Osmanlı topraklarına katıldı.

Yeşilırmak'ın taşıdığı alüvyonlarla oluşan verimli ova, yüzyıllar boyunca Çarşamba'yı bölgenin tarım merkezlerinden biri yaptı. Bugün Samsun'un nüfusça en büyük ilçeleri arasında yer alan Çarşamba, hem tarımsal zenginliği hem de havalimanıyla Orta Karadeniz'in önemli yerleşimlerinden biridir.

Tarihi Yapılar ve Kültürel Mekanlar

Göğceli Camii

Çarşamba'nın en değerli tarihi eseri, Göğceli Mezarlığı içinde yer alan ve halk arasında "Çivisiz Cami" olarak da anılan Göğceli Camii'dir. Kültür Portalı'na göre ahşap örnekler üzerinde yapılan incelemeler, caminin 1206 yılında inşa edildiğini, önündeki revakın ise 1335 yılında eklendiğini ya da onarıldığını göstermektedir. Bu tarihler, Göğceli Camii'ni Anadolu'nun ayakta kalan en eski ahşap yapılarından biri yapar.

Caminin yapım tekniği en az yaşı kadar etkileyicidir. Ahşap yığma tekniğiyle inşa edilen yapının köşeleri, kurtboğazı adı verilen geçmelerle birbirine kenetlenmiştir. Duvarlar, 12 ile 20 metre uzunluğundaki tek parça kalaslardan oluşur. Yapımında karaağaç, dişbudak ve kestane ağaçları kullanılmıştır. "Çivisiz" adıyla anılsa da dövme demir çivilerin yapının bazı bölümlerinde sınırlı biçimde kullanıldığı bilinmektedir.

Caminin iç mekânında, tavandaki kök boyalarla yapılmış kalem işi süslemeler dikkat çeker. 2007 yılında restore edilen yapı, sekiz asırlık ahşap işçiliğini yakından görmek isteyenler için Türkiye'nin en özel duraklarından biridir.

Çarşamba'nın Ahşap Camileri

Göğceli Camii, Çarşamba ve çevresindeki köklü ahşap cami geleneğinin en bilinen örneğidir. Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü kaynakları, bölgede "çantı" adı verilen geleneksel ahşap yapım tekniğiyle inşa edilmiş başka camilerin de bulunduğunu gösterir. Ahşap mimariye ilgi duyuyorsanız, köy yollarında bu geleneğin farklı örneklerine rastlamanız mümkündür.

Tarihi Çarşamba Köprüsü

Yeşilırmak'ın ilçe merkezini ikiye böldüğü Çarşamba'da, iki yakayı birbirine bağlayan tarihi köprü, Samsun Büyükşehir Belediyesi kaynaklarında ilçenin simgelerinden biri olarak tanıtılır. 1890'lardan bu yana ırmağın iki yakasını birleştiren köprü, yapıldığı dönemde bölgenin en önemli geçiş noktalarından biriydi.

Akşamüstü köprünün üzerinde yürüyüp Yeşilırmak'ın ağır ağır akışını izlemek, Çarşamba'da günü tamamlamanın en keyifli yollarından biridir. Köprü çevresindeki ırmak kıyısı, yürüyüş yapanların ve balık tutanların buluşma noktasıdır.

Tarihi Değirmen

Kirazlıkçay Mahallesi'ndeki tarihi su değirmeni, 1800'lerden kalma yedi taşlı yapısıyla Çarşamba'nın tarım geçmişine tanıklık eder. 1982 yılına kadar çalışmaya devam eden değirmen, restore edilerek kafe ve Hıdrellez etkinlik alanı olarak yeniden düzenlenmiştir. Tarihi bir değirmenin atmosferinde çay içmek ve eski öğütme düzeneklerini yakından görmek, ilçede farklı bir deneyim sunar.

Doğa Alanları

Kabaceviz Şelaleleri

Çarşamba'nın en sevilen doğa alanı, ilçe merkezine yaklaşık 16 km, Samsun merkeze ise yaklaşık 32 km uzaklıktaki Kabaceviz Şelaleleri'dir. Yoğun orman örtüsünün içinden kayalıklara dökülen şelaleler, doğa yürüyüşü, piknik ve fotoğraf için ideal bir atmosfer sunar. Şelalenin yüksekliği kaynaklarda 60 ile 70 metre arasında verilir.

Şelalelere giden yürüyüş yolu, özellikle yağışlı dönemlerde kaygan olabilir. Sağlam ve kaymayan ayakkabı giymeniz, yanınıza su ve yiyecek almanız önerilir. İlkbaharda su debisinin arttığı dönemlerde şelaleler en etkileyici görüntüsüne kavuşur.

Yeşilırmak ve Irmak Kıyısı

Çarşamba'yı Çarşamba yapan, hiç şüphesiz Yeşilırmak'tır. İlçe merkezi ırmağın iki yakasına kurulmuştur ve ırmak kıyısı, şehrin gündelik yaşamının merkezindedir. Kıyı boyunca uzanan yürüyüş alanları ve çay bahçeleri, ırmak manzarası eşliğinde dinlenmek için güzel noktalar sunar.

Yeşilırmak Deltası

Yeşilırmak'ın Karadeniz'e döküldüğü noktada oluşan geniş delta, Çarşamba ve Terme ilçelerine yayılır. Yaklaşık 34 bin hektarlık alan, 2020 yılında Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan olarak koruma altına alındı. Lagünler, sazlıklar ve göllerden oluşan delta; Kafkas sülünü, pelikanlar, yırtıcı kuşlar ve çeşitli ördek türleri gibi pek çok kuşa ev sahipliği yapar.

Kuş gözlemi yapmak isteyenler için ilkbahar ve sonbahar göç dönemleri en verimli zamanlardır. Bu hassas ekosistemi korumak için belirlenmiş alanların dışına çıkmamaya ve kuşları rahatsız etmemeye özen gösterin. Sık sık karıştırılsa da Bafra tarafındaki Kızılırmak Deltası ayrı bir sulak alandır; Çarşamba'nın deltası Yeşilırmak Deltası'dır.

Çarşamba Ovası

Yeşilırmak'ın yüzyıllar boyunca taşıdığı alüvyonlarla oluşan Çarşamba Ovası, Karadeniz kıyısının en geniş ve en verimli düzlüklerinden biridir. Göz alabildiğine uzanan tarlalar, bahçeler ve sulama kanalları, dağların denize dik indiği Doğu Karadeniz'den bambaşka bir manzara sunar. Ovanın içindeki köy yollarında yapacağınız bir gezinti, bölgenin tarım kültürünü ve kırsal yaşamını yakından tanımanızı sağlar.

Çarşamba'dan Yakın Çevre Gezileri

Çarşamba'nın konumu, Samsun ve çevresinin güzelliklerine kolayca ulaşmayı sağlar. Yaklaşık 22 km doğudaki Terme, Amazon efsanesiyle ünlü Terme Çayı'na ve delta kıyısındaki göllere ev sahipliği yapar. Doğuya doğru devam ettiğinizde, antik kalesi ve uzun kumsallarıyla Ünye'ye ulaşabilirsiniz. Batıda ise Samsun il merkezi, müzeleri ve tarihi yapılarıyla gezinizi tamamlamak için idealdir.

Samsun'un diğer güzelliklerini keşfetmek için Samsun Gezilecek Yerler, doğu yönünde ilerlemek isterseniz Ünye Gezilecek Yerler rehberlerimize göz atabilirsiniz.

Yöresel Lezzetler

Çarşamba mutfağının en tanınmış lezzeti, coğrafi işaret tescilli Çarşamba kıvratmasıdır. Yöresel hamur işleri arasında özel bir yeri olan kıvratma, ilçenin sofralarının ve kahvaltılarının vazgeçilmezidir. Samsun Büyükşehir Belediyesi kaynaklarında da Çarşamba'nın kıvratmasıyla ünlü olduğu vurgulanır.

Kıvratmanın yanı sıra Çarşamba pidesi de ilçenin meşhur lezzetleri arasında sayılır. İlçedeki pidecilerde fırından yeni çıkmış bir pide tatmak, Çarşamba gezisinin keyifli anlarından biridir. Verimli ovanın ürünleri ve Karadeniz'in balıkları da yerel sofraları zenginleştirir.

Çarşamba'nın mutfağı kadar el sanatları da ünlüdür. Coğrafi işaretle tescilli Çarşamba kasketi, ilçenin köklü zanaat geleneğini yaşatan ürünlerden biridir. Dönüşte yanınıza alabileceğiniz en özgün hatıralardan biri, bu geleneksel kasketlerden biri olabilir.

Çarşamba'ya Nasıl Gidilir

Otobüsle: Çarşamba, Samsun'u Ordu ve Trabzon'a bağlayan Karadeniz Sahil Yolu üzerinde yer aldığı için otobüs ulaşımı son derece kolaydır. Samsun merkezden Çarşamba'ya gün boyu sık minibüs ve otobüs seferleri bulunur. Ankara gibi büyükşehirlerden Çarşamba'ya doğrudan otobüs seferleri de mevcuttur.

Yaklaşık mesafeler şöyledir: Çarşamba–Samsun merkez arası yaklaşık 35–40 km olup yaklaşık 45 dakika sürer. Terme'ye yaklaşık 22 km, Ünye'ye yaklaşık 55 km uzaklıktadır. Ankara'dan Çarşamba'ya otobüs yolculuğu 6,5–7,5 saat, İstanbul'dan ise 11–13 saat civarında sürer.

Bölgedeki seferleri karşılaştırmak için İstanbul - Samsun Otobüs Bileti, Ankara - Samsun Otobüs Bileti, İzmir - Samsun Otobüs Bileti, Kayseri - Samsun Otobüs Bileti ve Samsun - Trabzon Otobüs Bileti sayfalarından online sorgulama yapabilirsiniz.

Uçakla: Samsun Çarşamba Havalimanı, adından da anlaşılacağı gibi Çarşamba'dadır ve ilçe merkezine oldukça yakındır. Havalimanına İstanbul, Ankara ve diğer pek çok şehirden düzenli uçuşlar bulunur. Havalimanından Çarşamba merkeze taksi ya da toplu taşımayla kısa sürede ulaşabilirsiniz.

Araçla: Samsun yönünden gelenler Karadeniz Sahil Yolu'nu doğuya doğru takip ederek, Ordu yönünden gelenler ise Ünye ve Terme üzerinden Çarşamba'ya ulaşır.

İlçe İçi Ulaşım

Çarşamba merkezi, Yeşilırmak kıyısı ve tarihi köprü çevresi yürüyerek rahatlıkla gezilebilir. İlçenin iki yakası arasında köprüler üzerinden kolayca geçiş yapılabilir.

Göğceli Camii, tarihi değirmen ve Kabaceviz Şelaleleri gibi merkez dışındaki noktalara ise taksi, köy minibüsleri ya da özel araçla gitmek gerekir. Şelaleler ve delta gibi doğa alanlarına giden toplu taşıma seferleri sınırlı olabileceği için özel araç kullanmak daha pratiktir.

Çarşamba'yı Ziyaret İçin En İyi Dönem

Çarşamba, ılıman ve nemli bir Karadeniz iklimine sahiptir. Yağış yıl boyunca görülse de bu durum ovanın ve ormanların dört mevsim yeşil kalmasını sağlar.

İlkbahar (Nisan - Mayıs): Kabaceviz Şelaleleri'nin en coşkulu aktığı, deltada göçmen kuşların görüldüğü dönemdir. Doğa gezileri için idealdir. Mayıs başındaki Hıdrellez döneminde tarihi değirmen alanında düzenlenen etkinlikler de ilgi çekicidir.

Yaz (Haziran - Ağustos): Ova en verimli dönemini yaşar. Irmak kıyısında akşam yürüyüşleri ve yakındaki sahillerde deniz keyfi için uygundur.

Sonbahar (Eylül - Ekim): Serin hava ve sonbahar göç dönemiyle kuş gözlemi için yılın en keyifli zamanlarından biridir.

Kış (Kasım - Mart): Kıyı ovasında kışlar genellikle ılıman geçer. Kış su kuşlarını gözlemlemek için delta ziyaret edilebilir.

Pratik Gezi Programı Önerileri

1 Günlük Çarşamba Gezisi

Güne Göğceli Camii ile başlayarak sekiz asırlık ahşap işçiliğini yakından görün. Ardından tarihi değirmene geçip bir çay molası verin. Öğle yemeğinde Çarşamba pidesi ve kıvratma tadın. Öğleden sonra Kabaceviz Şelaleleri'nde doğa yürüyüşü yapın. Günü tarihi Çarşamba Köprüsü'nde, Yeşilırmak üzerinde gün batımını izleyerek tamamlayın.

2 Günlük Çarşamba Gezisi

İlk günü yukarıdaki programa ayırın. İkinci gün sabah erken saatlerde Yeşilırmak Deltası'na giderek kuş gözlemi yapın. Öğleden sonra Terme'ye geçerek delta kıyısındaki gölleri ve Terme Çayı'nı görün ya da Samsun merkeze giderek şehrin müzelerini ziyaret edin.

Çarşamba Hakkında İlginç Bilgiler

Çarşamba'yı gezmeden önce bilmeniz gereken birkaç ilginç bilgi:

• İlçe adını, 1370 yılında çarşamba günleri kurulan büyük bir panayırdan almıştır.
• Göğceli Camii'nin ahşap örnekleri üzerinde yapılan incelemeler, caminin 1206 yılında inşa edildiğini göstermektedir.
• Göğceli Camii'nin duvarları, 12 ile 20 metre uzunluğundaki tek parça ahşap kalaslardan oluşur.
• Yeşilırmak Deltası, 2020 yılında Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan olarak koruma altına alınmıştır.
• Kirazlıkçay'daki tarihi yedi taşlı su değirmeni 1982 yılına kadar çalışmaya devam etmiştir.
• Çarşamba kıvratması ve Çarşamba kasketi coğrafi işaretle tescilli ürünlerdir.

Çarşamba Gezisi İçin Pratik İpuçları

Tarihi camiye saygı gösterin: Göğceli Camii hem ibadethane hem de sekiz asırlık hassas bir ahşap yapıdır. Ziyaret sırasında uygun kıyafet tercih edin, ahşap yüzeylere dokunmayın ve namaz vakitlerine denk gelmemeye özen gösterin.

Şelale için doğru ayakkabı seçin: Kabaceviz Şelaleleri'ne giden patika, özellikle yağmurdan sonra çamurlu ve kaygan olabilir. Kaymayan tabanlı ayakkabılar tercih edin.

Kuş gözlemi için sabahı tercih edin: Deltada kuşları gözlemlemek için en uygun saatler sabahın erken saatleri ve akşamüstüdür. Dürbün ve sessiz renklerde kıyafetler gözleminizi kolaylaştırır.

Havalimanı avantajını kullanın: Uçakla gelecekseniz Samsun Çarşamba Havalimanı'nın ilçeye yakınlığı sayesinde vakit kaybetmeden gezinize başlayabilirsiniz.

Yağmurluk bulundurun: Karadeniz'de hava kısa sürede değişebilir. Doğa gezilerinde yanınızda hafif bir yağmurluk bulundurmanız önerilir.

Pide ve kıvratmayı yerinde tadın: Çarşamba'nın meşhur lezzetlerini en taze haliyle tatmak için öğle saatlerinde ilçedeki köklü pideci ve fırınlara uğrayın. Kıvratmayı sıcakken denemek, bu yöresel lezzetin tadını tam anlamıyla çıkarmanızı sağlar. Dönüşte yanınıza almak isterseniz, paketleme konusunda esnaftan yardım isteyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Çarşamba nerede, hangi ile bağlı?

Çarşamba, Samsun iline bağlı bir ilçedir ve Yeşilırmak'ın ikiye böldüğü verimli bir ovada yer alır. Samsun merkeze yaklaşık 35–40 km uzaklıktadır.

Çarşamba adını nereden alıyor?

Kaymakamlık kaynaklarına göre ilçe, adını 1370 yılında çarşamba günleri kurulan büyük bir panayırdan almıştır. Zamanla bu ad, panayırın çevresinde gelişen yerleşimin adı olmuştur.

Göğceli Camii gerçekten çivisiz mi?

Göğceli Camii halk arasında "Çivisiz Cami" olarak bilinir ve büyük ölçüde ahşap geçmelerle inşa edilmiştir. Ancak dövme demir çivilerin yapının bazı bölümlerinde sınırlı biçimde kullanıldığı bilinmektedir.

Samsun Çarşamba Havalimanı nerede?

Samsun Çarşamba Havalimanı, Çarşamba ilçesindedir ve ilçe merkezine yakın konumdadır. Samsun merkeze ise kara yoluyla ulaşılır.

Çarşamba'nın meşhur yemeği nedir?

Çarşamba'nın en meşhur lezzeti coğrafi işaret tescilli Çarşamba kıvratmasıdır. Çarşamba pidesi de ilçenin tanınmış lezzetleri arasındadır.

Kabaceviz Şelaleleri Çarşamba'ya ne kadar uzaklıkta?

Kabaceviz Şelaleleri, Çarşamba ilçe merkezine yaklaşık 16 km, Samsun merkeze ise yaklaşık 32 km uzaklıktadır.

Sonuç

Çarşamba, adını bir panayırdan alan köklü geçmişi, sekiz asırlık ahşap camisi, Yeşilırmak'ın iki yakasını birleştiren tarihi köprüsü, ormanların içindeki şelaleleri ve kuşlarla dolu deltasıyla Karadeniz'in ova yüzünü en güzel yansıtan ilçelerden biridir. Coğrafi işaretli kıvratması ve kasketiyle de yerel kültürünü canlı tutmaya devam eder.

Çarşamba'nın en güzel yanı, tarih ve doğanın birbirine bu kadar yakın olmasıdır. Aynı gün içinde sekiz asırlık ahşap bir camiyi gezebilir, ormanın içindeki bir şelalenin serinliğinde dinlenebilir ve akşamı Yeşilırmak kıyısında tamamlayabilirsiniz.

Havalimanına ev sahipliği yapması ve Karadeniz Sahil Yolu üzerindeki konumu sayesinde kolayca ulaşılabilen Çarşamba, Samsun ve çevresini keşfetmek için ideal bir başlangıç noktasıdır. Otobüs biletinizi alın ve Yeşilırmak'ın bereketli ovasında kendi keşfinize çıkın. Yeşilırmak'ın bereketini, Göğceli'nin asırlık ahşabını ve Kabaceviz'in serinliğini aynı gezide buluşturan bu ilçe, sizi yeniden gelmeye davet edecek.